Nieuws

Georges Farina van de Vrije Universiteit Amsterdam en Rooftopper Willem Fokke gingen in op een cruciaal onderwerp rondom multifunctionele daken: de financiële aspecten van realisatie.

Georges startte met een klein experiment waarbij hij de deelnemers vroeg hun bereidheid tot betalen (Willingness to Pay, WtP) te delen. Concreet ging dit over de vraag hoeveel men bereid zou zijn te betalen voor klimaatadaptatiediensten. De antwoorden uit de zaal lieten veel overeenkomsten zien met de landelijke resultaten, met één opvallende uitzondering: ons publiek bleek aanzienlijk meer te willen betalen voor het bezit van een mooi en zichtbaar groen dak.

Daarbij werd wel benadrukt dat de manier waarop de vraag werd gesteld, niet één-op-één vergeleken kan worden met het landelijke onderzoek. Het experiment diende vooral om het gesprek op gang te brengen.

Vervolgens lichtte Georges de uitkomsten toe van een grootschalig Europees onderzoek, uitgevoerd in vijf landen en met twaalf partners, waarin de rol van de verzekeringssector bij klimaatadaptatie centraal stond. Een van de pilots betrof de economische waardering van groendaken. Met behulp van een zogenoemd Discrete Choice Experiment werd onderzocht hoe huishoudens keuzes maken tussen verschillende typen voordelen (zoals biodiversiteit, verkoeling, waterberging) en welk bedrag zij hieraan zouden willen bijdragen.

De resultaten lieten zien dat huishoudens de hoogste waarde toekennen aan binnenkoeling (ca. €140 per jaar per huishouden), gevolgd door biodiversiteit (€130), waterveiligheid (€103) en bescherming van de dakconstructie (€87). Esthetische waarde werd slechts door een deel van de bevolking genoemd (ca. €25). Er bleek bovendien grote variatie in de populatie.

Een interessante bevinding was dat het geven van extra informatie (een nudge) de bereidheid tot betalen beïnvloedde:

• Pro-sociaal ingestoken informatie verhoogde vooral de waarde voor biodiversiteit.
• Pro-zelf informatie leidde tot een hogere waardering van verkoeling, langere levensduur en bescherming tegen wateroverlast.

Daarna nam Willem het stokje over met een toelichting op de Total Cost of Ownership (TCO)-benadering. Een TCO maakt inzichtelijk wat een groendak gedurende de gehele levensduur kost én oplevert. Niet alleen aanleg en onderhoud worden hierin meegenomen, maar ook maatschappelijke baten en vermeden kosten.

Aan de hand van twee casussen (“Y…straat” en “X…straat”) werd gedemonstreerd dat een TCO een belangrijk instrument is om zowel dakeigenaren als beleidsmakers inzicht te geven in de werkelijke waarde van een groen dak. De berekeningen lieten zien dat het meenemen van alleen private baten niet altijd voldoende zijn om een positief financieel plaatje te schetsen. 

Zodra echter ook maatschappelijke voordelen (zoals minder hittestress, waterberging, CO₂-reductie en gezondheidswinst) worden meegenomen, wordt de businesscase voor groendaken al snel overtuigend positief. 

De casussen toonden daarnaast extra voordelen aan, zoals een stijging van de woningwaarde, geluidsdemping, een aantrekkelijker woonklimaat en meer sociale cohesie. Deze bredere baten zijn moeilijk direct in geld uit te drukken, maar dragen wel aanzienlijk bij aan de maatschappelijke waarde.

De sessie eindigde met een oproep tot verdere aanscherping van aannames en een discussie over welke elementen in de berekeningen nog ontbreken of extra benadrukt zouden moeten worden om besluitvormers te overtuigen.

Conclusie:

De combinatie van bereidheid tot betalen en de TCO-benadering maakt duidelijk dat multifunctionele daken niet alleen ecologisch en esthetisch waardevol zijn, maar ook economisch onderbouwd kunnen worden. Wanneer maatschappelijke baten worden meegenomen, vormen groendaken des te meer een rendabele investering voor de eigenaar, bewoners en de samenleving.