Bekostiging klimaatadaptatieve ingrepen in de bestaande stad

Aanleiding

In de afgelopen jaren heeft het Rijk meerdere onderzoeken laten uitvoeren naar de kosten en baten van klimaatadaptatie en groen in en om de stad (GIOS). In deze studies werd de verplichte groencompensatie bij woningbouw en (her)inrichtingsprojecten – voortkomend uit de recent aangenomen Europese Natuurherstelverordening (NHV, Artikel 8: geen netto afname van stedelijke groene ruimte en boomkroonbedekking) – gebruikt als minimumscenario. Daarnaast zijn er ook meer ambitieuze scenario’s doorgerekend, waarbij het stedelijk groen gelijke tred houdt met de groei van het aantal woningen.

De meeste onderzoeken bieden een modelmatige analyse van kosten, baten en de mogelijke businesscase. Met dit project willen Arcadis en &flux deze theoretische inzichten toetsen aan de praktijk binnen gemeenten. Zij hebben onderzocht of de veronderstelde kosten en baten daadwerkelijk leiden tot financiering en realisatie van vergroening. Ook hebben zij gekeken welke groene ambities tijdens projecten vaak wegvallen door gebrek aan financiële middelen.

Focus vergroening

De focus ligt op vergroening van de bestaande stad. Hoewel er veel aandacht is voor groen in nieuwe gebiedsontwikkelingen, vindt het grootste deel van de vergroeningsopgave juist plaats in bestaande stedelijke gebieden. Dit maakt het belangrijk om juist daar zicht te krijgen op financieringsmogelijkheden en knelpunten.

Tot slot dwingt ook de Europese Natuurherstelverordening tot een scherpere blik op financiering en bekostiging. De verplichtende aard van de NHV – vergelijkbaar met groennormen – roept de vraag op in hoeverre deze eisen aansluiten bij de huidige bekostigingsstrategieën en beschikbare middelen van Nederlandse gemeenten.

Doel van dit onderzoek

Dit onderzoek heeft als doel meer inzicht te krijgen in de bekostiging van groene klimaatadaptatie—vergroeningsmaatregelen die bijdragen aan klimaatbestendigheid—en specifiek in de financiering van vergroening zoals vereist door de Europese Natuurherstelverordening (NHV). Onderzocht is onder meer de verdeling van kosten, verschillende financieringsconstructies en de bijbehorende organisatorische aspecten.

Het is nadrukkelijk de bedoeling om de resultaten praktisch en toepasbaar te presenteren, in lijn met de Handreiking Groen in en om de stad (GIOS). Gemeenten en andere betrokken partijen moeten de uitkomsten direct kunnen gebruiken in hun werk. De generieke inzichten uit dit onderzoek voor gemeenten en provincies worden meegenomen in de actualisatie van de handreiking GIOS.

Download het onderzoek hier.

NB Met dank aan Arcadis, &flux, Vera Kusters, Patrick de Groot, Olivia Riksen en Sander van der Wal