

Meer groen in de stad: het staat al jaren op de agenda van gemeenten. Met de Europese natuurherstelverordening krijgt die ambitie een extra impuls en nóg grotere noodzaak. Maar waar laat je dat groen in een stad waar elke vierkante meter al een bestemming heeft?
Met groene daken kunnen steden en gemeenten werken aan meer groen zonder dat dit in concurrentie is met de functionaliteiten op straatniveau.
De natuurherstelverordening is een Europese wet die in 2024 is aangenomen. Het doel is om de natuur in Europa, die al jaren achteruitgaat, weer te herstellen. Dat gaat over bossen, rivieren, landbouwgebieden en kustgebieden, maar ook over de natuur in de stad.
Voor stedelijke gebieden komt het er globaal op neer dat de hoeveelheid groen niet verder mag afnemen, en dat die op termijn juist moet groeien. Ook de boomkroonbedekking telt daarbij mee. Elk EU-land werkt de verordening uit in een eigen nationaal herstelplan. In Nederland gebeurt dat door het Rijk, in samenwerking met provincies, gemeenten en andere partijen.
Wat dit precies gaat betekenen voor jouw gemeente, hangt af van hoe het nationale plan wordt ingevuld. Maar de richting is duidelijk: stedelijk groen wordt een opgave waar gemeenten de komende jaren mee aan de slag moeten. De uitdaging: groen toevoegen in een volle stad
Groen toevoegen klinkt eenvoudig, maar in de praktijk is ruimte op straatniveau schaars. De concurrentie op straatniveau is groot: er moet ook plek zijn voor woningen, wegen, fietspaden, parkeren, kabels en leidingen. Het plaatsen van een boom blijkt vaker al een grotere uitdaging dan gedacht doordat de bodem vol ligt met draden en leidingen. Daarnaast vraagt de woningbouwopgave om verdichting, wat juist druk zet op bestaand groen. Gemeenten staan dus voor de vraag: waar vinden we de vierkante meters? Vanuit onze stichting pleiten wij al een decenium voor een slimmer gebruik van de ruimte op daken.
Daken zijn een van de grootste onbenutte ruimtes in de stad. Ze nemen geen plek in op straatniveau, zijn al aanwezig en kunnen met een multifuncitonele inrichting slimmer worden ingezet voor vergroening en bijvoorbeeld waterberging. Daarmee zijn ze één van de weinige manieren om in een dichtbebouwde stad of wijk echt vierkante meters groen toe te voegen.
Hoeveel ruimte er nog ligt, blijkt uit ons landelijk onderzoek met Natuur & Milieu uit 2026. Nederland heeft ruim 5 km² aan groene daken, maar die liggen op slechts 0,5% van alle panden. Zelfs in Amsterdam, de koploper, is maar 2,03% van het dakoppervlak groen. De potentie is dus enorm.
Dat liet ook de Duurzame Daken Kansenkaart zien die we in 2022 voor de provincie Utrecht maakten. Als alle geschikte daken in de provincie zouden worden benut, levert dat het groen op van zo’n 2.733 voetbalvelden.
Een groen dak draagt bij aan meer opgaven tegelijk. Door met kwalitatief groen te werken, biedt het voedsel en schuilplek aan bijen, vlinders en vogels. En als het dus hebben over kwalitatief groen dan bedoelen we vooral kruiden en natuurdaken die met biodiverse en inheemse planten zijn ingezaaid of beplant. Door deze beplanting en het substraat eronder, wordt er regenwater vastgehouden en de riolering ontlast bij hevige buien. Ook koelt het de omgeving en het gebouw, wat helpt bij meer wooncomfort en tegen hittestress in stad. En het maakt de stad ook nog eens aantrekkelijker voor bewoners.
Daarmee sluiten groene daken niet alleen aan bij de natuurherstelverordening, maar ook bij andere opgaven waar gemeenten mee werken, zoals de Omgevingswet, Nota Ruimte van de Rijksoverheid en Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie.
Niet elk groen dak draagt evenveel bij aan de natuur. Een eenvoudig sedumdak is een goed begin, maar een dak met een gevarieerde, inheemse beplanting biedt veel meer waarde voor insecten en vogels. Ook kan niet elk dak het extra gewicht dragen. Daarom loont het om eerst in kaart te brengen welke daken en welke gebeiden in de regio het meest kansrijk zijn. De Duurzame Daken Kansenkaart laat ook nog eens zien welk type groen, intensief of extensief, past op welk dak vanwege de constructie op papier.

Je hoeft niet te wachten tot het nationale herstelplan helemaal is uitgewerkt. Met een paar stappen bouw je nu al aan meer groen op de daken van je gemeente.
Breng de potentie in kaart: Met een Duurzame Daken Kansenkaart zie je per dakvlak welke daken geschikt zijn voor groen, en waar de winst het grootst is.
Bepaal je route: Met een dakenstrategie koppel je die potentie aan de doelen van je gemeente: welke wijken eerst, welke daken, en welke instrumenten, zoals een subsidieregeling.
Begin bij je eigen vastgoed. Gemeentelijke gebouwen zijn een logische eerste stap en laten zien dat de gemeente het goede voorbeeld geeft.
Breng bewoners in beweging. De meeste daken zijn in handen van bewoners, bedrijven en corporaties. Met een wijkcampagne realiseer je in korte tijd veel groene daken.
Maak de impact zichtbaar. Met het Impactdashboard Groene Daken of de Total Cost of Ownership zie je wat elk dak oplevert aan biodiversiteit, water en klimaat en welke kosten het met zich meebrengt op de lange termijn.
De verordening richt zich in de eerste plaats op de lidstaten. Nederland werkt de doelen uit in een nationaal herstelplan, waarin ook de rol van gemeenten wordt bepaald. Wat dit precies voor jouw gemeente betekent, hangt af van dat plan. Wie nu al begint met meer stedelijk groen, staat straks sterker.
Hoe groene daken precies worden meegeteld, hangt af van de uitwerking in Nederland. Wel is duidelijk dat groene daken bijdragen aan de doelen achter de verordening: meer natuur, meer biodiversiteit en een klimaatbestendigere stad.
Daken met een gevarieerde, inheemse beplanting, zoals een dakbloemenweide of kruid-sedumdak, bieden de meeste waarde voor insecten en vogels. Een sedumdak is een goede start, maar draagt minder bij aan de biodiversiteit. Ook biedt het substraat en de beschikbaarheid van water onder het groen een essentieel element voor het ecosysteem. Over het algemeen geldt: des te meer substraat, des te beter. Met goed substraat wordt er meer water vastgehouden op het dak.
Wil je weten wat de daken in jouw gemeente kunnen bijdragen aan meer stedelijk groen? We denken graag mee, van eerste verkenning tot realisatie.
Dit artikel geeft een globale beschrijving van de natuurherstelverordening en is geen juridisch advies. Laatst bijgewerkt: november 2026.
Op zoek naar advies of begeleiding bij het vergroenen van jouw dak/je daken of de communicatie daarover? Neem dan vrijblijvend contact met ons op. Samen transformeren wij daken tot multifunctionele en groene bakens in onze steden.
Cookie en privacystatement
Pers en media
In de media
Logomateriaal
Vacatures
Partner worden
ANBI
Mauritskade 64
1092 AD AMSTERDAM
Nederland
020-2440918
info@rooftoprevolution.nl
www.rooftoprevolution.nl